Ο όρος
σπισισμός (ή σπισισισμός) προέρχεται από την αγγλική λέξη speciesism. Η έννοια
του σπισισμού δηλώνει τη διάκριση μεταξύ δύο ειδών, η οποία αποφέρει την
εκμετάλλευση του ενός είδους από το άλλο. Ουσιαστικά πρόκειται για μία έννοια
παρόμοια με αυτές του σεξισμού και του ρατσισμού. Αν και μάλλον ο Κάρολος
Δαρβίνος είχε χρησιμοποιήσει πρώτος τη συγκεκριμένη λέξη, ο Ρίτσαρντ Ράιντερ
είναι αυτός του τη χρησιμοποίησε πρώτη φορά επίσημα το 1973.
Βλέπω τον όρο "είδος" ως έναν
που δόθηκε αυθαίρετα για λόγους διευκόλυνσης ώστε να ομαδοποιούνται άτομα που
μοιάζουν μεταξύ τους ~Κάρολος Δαρβίνος
Σπισισμός είναι η μεταχείριση ατόμων
ανάλογα με το είδος που ανήκουν, αντί ανάλογα με τα χαρακτηριστικά που
κατέχουν, όπως η ικανότητα να υποφέρουν. Οι περισσότεροι άνθρωποι που συνειδητά
υποστηρίζουν την εκμετάλλευση των μη-ανθρώπινων ζώων είναι σπισιστές.
Στο παρελθόν, υπήρξαν πολλές διαφορετικές
ερμηνείες για το τι θεωρείται διαφορετικό είδος. Σήμερα αυτό ορίζεται γενετικά.
Όλα τα επιχειρήματα που χρησιμοποιούνται
για απόδειξη της ανθρώπινης υπεροχής, δεν μπορούν να συνθλίψουν ένα
αδιαμφισβήτητο γεγονός:
στον πόνο, τα ζώα είναι όμοιοί μας ~Peter
Singer
Η έννοια του σπισισμού μπορεί να
απασχολήσει αρκετούς μελετητές από διαφορετικούς τομείς καθώς το φαινόμενο έχει
ρίζες πιο βαθιές από ότι το ίδιο το ανθρώπινο είδος. Η ψυχολογία αρχικά του
ανθρώπου και ο τρόπος που αντιλαμβάνεται τα γεγονότα γύρω του αποτελούν το πιο
σημαντικό κομμάτι που πρέπει να κατανοήσουμε καθώς όλα προέρχονται από το μυαλό
του ανθρώπου. Η κοινωνιολογία και η κτηνιατρική είναι οι επόμενες δυο βασικές
επιστήμες που έχουν εξίσου σημαντικό ρόλο την περιγραφή και αντιμετώπιση του
φαινομένου.
Οι ανάγκες του ανθρώπου που τον
αναγκάζουν να ξεπερνά τα όρια της φύσης. Τρεις βασικές ανάγκες: Ένδυση, Επιστήμη και Τροφή.
·
Στην
εποχή της υπερκατανάλωσης και της ραγδαίας επιστημονικής εξέλιξης δεν υπάρχει
χρόνος για συμπόνια και ανθρωπιά. Αυτό είναι κάτι που οι άνθρωποι δεν θέλουν να
αντιμετωπίσουν καθώς η ως έχει κατάσταση τους βολεύει γιατί κάνει την
καθημερινότητά τους πιο εύκολη. Τα ζώα όμως είναι αυτά που υποφέρουν πίσω από
τα εργοστάσια που παραγάγουν όλα όσα εμείς θεωρούμε δεδομένα.
·
Υπάρχουν
πολλοί περιορισμοί όσων αναφορά την εκτροφή των ζώων που προορίζονται για σφαγή
και τον τρόπο θανάτωσής τους. Ελάχιστα είναι τα εκτροφεία που πληρούν τους
κανονισμούς αυτούς με αποτέλεσμα την ανθυγιεινή κράτηση των ζώων, τον βασανισμό
τους κατά την κράτηση και την βίαιη θανάτωσή τους με τρόπους τελείως βάναυσους.
·
Στο
βωμό της επιστημονικής εξέλιξης έχουν υποφέρει και συνεχίζουν να υποφέρουν
πολλές φορές νόμιμα πολλών ειδών ζώα. Κανένα είδος δεν πονάει λιγότερο ή
αντιλαμβάνεται λιγότερο. Η αντίδραση των ζώων στον πόνο και γενικότερα θυμίζει
πολύ αυτή των ανθρώπων για να μην πούμε απλά ότι είναι η ίδια.
·
Ο
σεβασμός στα κατώτερα πλάσματα της φύσης είναι υποχρέωση κάθε πολιτισμένου και
συνειδητοποιημένου ανθρώπου. Η αδιαφορία δεν είναι το σκληρό πρόσωπο της ζωής αλλά
ο φόβος μήπως κάποτε όλα αυτά γυρίσουν απέναντι μας. Η εκμετάλλευση παρά την
αντίληψη της καταστροφής και των προβλημάτων που προκαλούνται είναι αυτό που
θέλουμε να αποφύγουμε, σπισισμός.
Το
πόσα πράγματα που χρησιμοποιούμε έχουν φτιαχτεί από το δέρμα των ζώων δεν
μπορούμε να τα φανταστούμε.
·
Χαρακτηριστικές
ήταν οι διαμαρτυρίες για μπότες επώνυμης μάρκας που φτιάχνονται από ρακούν τα
οποία βασανίζομαι μέχρι της τελευταία τους αναπνοή για την γούνα τους καθώς τα
γδέρνουν ζωντανά.
·
Μια
ακόμα περίπτωση απάνθρωπης κακοποίησης που φτάνει στο τραπέζι μας είναι τα
μοσχαράκια που από την ημέρα που γεννιούνται δένονται έτσι ώστε να μην μπορούν
να κάτσουν κάτω και να είναι για κάποιες μέρες όρθια έτσι ώστε να έχει το κρέας
τους όσο το δυνατόν πιο ροδαλό χρώμα ενώ τα ταΐζουν γάλα που πολλές φορές δεν
είναι το μητρικό.

·
Ένα
άλλο παράδειγμα που φτάνει στο πιάτο μας είναι οι κότες που προέρχονται από
εκτροφεία, χωρίς ίχνος υγιεινής και χωρίς να έχουν βγει ποτέ από το εκτροφείο
εμφανίζουν κανιβαλισμό και για αυτό οι υπεύθυνοι των εκτροφείων βγάζουν απλώς
με μια τανάλια το ράμφος τους ώστε να μην μπορεί να φάει το ένα ζωντανό το
άλλο. Αυτό είναι κάτι που γίνετε και σε άλλα εκτροφεία, στα γουρούνια για
παράδειγμα κόβουν τις ουρές τους και τα αυτιά για να μην μπορεί να φάει το ένα την
ουρά του άλλου, η στείρωση στα εκτροφεία που χρειάζεται γίνεται πάλι με τανάλια
με ευνουχισμό, τα κέρατα των ζώων κόβονται με ότι μέσα υπάρχουν και όλα αυτά
φυσικά χωρίς αναισθησία, οι κραυγές των ζώων είναι σπαρακτικές και θεώρησα καλό
να εμπλουτίσω την εργασία αυτή με οπτικοακουστικό υλικό.
·
Η
θανάτωση των αδέσποτων γάτων στην Κίνα γίνεται απλά σε θαλάμους αερίων.
·
Ο
άνθρωπος πρέπει να συμβιώνει αρμονικά με το περιβάλλον του, να το σέβεται και
να το ευγνωμονεί γιατί χάρις αυτό συνεχίζει να απολαμβάνει τις όποιες
καθημερινές του συνήθειες έχει την δυνατότητα. Η οικονομική κρίση, η φτώχια και
η αδρανής στάση λόγο της απόστασης από αυτά τα θέματα δεν δικαιολογεί την
πραγματικότητα αυτή. Είμαστε υπεύθυνοι για τα όσα φοράμε και τρώμε, είμαστε
υπεύθυνοι για τα ζώα που ζουν αποκλειστικά για να εξυπηρετήσουν αυτές τις ανάγκες
μας. Για τα λίγα χρόνια ζωής τους ή και τους λίγους μήνες πριν φτάσουν σε εμάς
βασανίζονται και πονούν όσο δεν μπορεί να φανταστεί ο ανθρώπινος νους.
·
Είμαστε
εμείς που φτάσαμε τις βιομηχανίες φαγητού και τροφικών προϊόντων σε αυτό το
σημείο και η τιμωρία μας δεν είναι να ζούμε με ενοχές αλλά να
δραστηριοποιηθούμε απέναντι στον ρατσισμό ανάμεσα στα είδη, στον σπισισμό.
ANIMAL LIBERATION FRONT
Επιτίθεται ενάντια σε όσους εκμεταλλεύονται
τα ζώα . Το Huntingdon Life Sciences
(HLS), το μεγαλύτερο εργαστήριο στην Ευρώπη όπου
πραγματοποιούνται πειράματα σε ζώα, βρίσκεται εδώ και χρόνια στο στόχαστρο . Για να επιτύχουν την
απελευθέρωση των ζώων που θυσιάζονται στον βωμό των ερευνών, οι οικομαχητές
προσπαθούν να εξωθήσουν το HLS στη
χρεοκοπία, παρενοχλώντας τους μετόχους, τους
πελάτες και τους προμηθευτές του.
Η χρήση
βίαιων πρακτικών για την
προστασία των ζώων ξεκινάει τη δεκαετία του 1960. Το 1963 ιδρύθηκε στη Νότια Αγγλία η Οργάνωση
των Σαμποτέρ του Κυνηγιού (HSA). Προσπαθούσαν να παρεμβληθούν ανάμεσα στους κυνηγούς και στα θηράματά
τους, για να τα σώσουν και για να παρακινήσουν
την κυβέρνηση να απαγορεύσει το κυνήγι. Στη συνέχεια, επέκτειναν τη δράση τους
στα εργαστήρια όπου πραγματοποιείται ζωοτομία και στα καταστήματα γουναρικών.
Ονομάστηκαν Band of Mercy
(Ομάδα του Ελέους). Τρία χρόνια αργότερα, οι «παράνομοι» επέλεξαν ως ονομασία
τα αρχικά ALF. Εκείνη την εποχή, τα
απελευθερωτικά μέτωπα πολλαπλασιάζονταν στη Λατινική Αμερική και στην Ιρλανδία
Μέσα από τις επιθέσεις και τις απειλές, το ALF επιδιώκει την αύξηση του κόστους της
ασφάλειας των εγκαταστάσεων, έτσι ώστε να γίνει οικονομικά ασύμφορη η εκμετάλλευση των ζώων.
Στο όνομα του αγώνα τους, αρκετές εκατοντάδες
άνθρωποι είναι έτοιμοι να περάσουν στην παρανομία. Ο απολογισμός της δράσης
τους : σπάσιμο της βιτρίνας κρεοπωλείων, εμπρησμοί
σφαγείων και καταστημάτων γουναρικών, παρενοχλήσεις εις βάρος τσίρκων και ζωολογικών
κήπων, επιθέσεις σε εκτροφεία βιζόν και απελευθέρωση των έγκλειστων ζώων,
καταστροφή εργαστηρίων ζωοτομίας και των εκτροφείων που τα προμηθεύουν με τα
ζώα, παρενόχληση του προσωπικού τους μπροστά στον τόπο κατοικίας τους,
πετροβόλημα των παραθύρων τους και φθορές στα αυτοκίνητά τους, εμπρησμοί
φορτηγών ψυγείων των σφαγείων. Στις Ηνωμένες Πολιτείες και στη Βόρεια
Ευρώπη, το ALF αναλαμβάνει συχνά την
ευθύνη για ενέργειες αυτού του τύπου.
Έπειτα από τριάντα χρόνια αγώνων, το ALF έχει
επιτύχει σημαντικές νίκες έπειτα από εκστρατεία άσκησης πιέσεων στις
συνεργαζόμενες επιχειρήσεις.
Σήμερα, είναι σχεδόν αδύνατον να βρει κανείς
ένα γούνινο παλτό στη Βρετανία. Τα τελευταία χρόνια οδηγήθηκαν σε χρεοκοπία
πολλά εκτροφεία γάτων και σκύλων που τροφοδοτούσαν εργαστήρια ζωοτομίας. Τον
Ιανουάριο του 1994, το Πανεπιστήμιο του Κέιμπριτζ αναγκάστηκε να εγκαταλείψει
το πρόγραμμα του εργαστηρίου νευρολογικής έρευνας που απαιτούσε φριχτά
πειράματα πάνω σε πιθήκους (κόβεται ένα τμήμα του κρανίου των πιθήκων, χωρίς να
χορηγηθεί καμία αναισθησία στα ζώα και εμφυτεύονται ηλεκτρόδια στον εγκέφαλό
τους για να μελετηθεί η λειτουργία των νευρώνων.
Το πείραμα διαρκεί έξι ώρες ημερησίως, πέντε
ημέρες την εβδομάδα. Οι υποστηρικτές αυτών των πειραμάτων επικαλούνται την
ομοιότητα που υπάρχει ανάμεσα στον πίθηκο και στον άνθρωπο.
Οι αντίπαλοί τους ανταπαντούν ότι ακόμα και
αυτή η ομοιότητα δεν είναι δυνατόν να δικαιολογήσει, την οδύνη των ζώων.
Συντονιστής αυτής της εκστρατείας ήταν ο Μελ Μπρότον, φίλος του
Μπάρι Χορν, ο οποίος εξέτισε ποινή τετραετούς φυλάκισης για κατοχή εκρηκτικών.
Μέσα σε τέσσερα χρόνια, το συνηθισμένο εργαστήριο μετατράπηκε σε φρούριο, ενώ
το κόστος λειτουργίας του πέρασε στα 32 εκατομμύρια λίρες, από 24 στην αρχή. Όλα
αυτά ήταν απαράδεκτα για το διοικητικό συμβούλιο του Κέιμπριτζ, το οποίο
παραιτήθηκε από τη συνέχιση αυτού του προγράμματος.
Ο κυριότερος εχθρός των οικομαχητών, οι
περιφραγμένες με συρματοπλέγματα εγκαταστάσεις του HLS που θυμίζουν φρούριο και τις οποίες
παρομοιάζουν με στρατόπεδο συγκέντρωσης, εξακολουθούν να λειτουργούν. Πρόκειται
για το μεγαλύτερο κέντρο ζωοτομίας στην Ευρώπη. Διαρροές αποκαλύπτουν ότι στο HLS πραγματοποιούνται ιδιαίτερα οδυνηρά
πειράματα. Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση του πειραματισμού με αέρια CIC πάνω σε σκύλους, ο οποίος πραγματοποιήθηκε
το 2003(«The Observer», Λονδίνο, Απρίλιος 2003), δεκαπέντε χρόνια
μετά την απαγόρευσή τους. η δοκιμή ενός φάρμακου για τα οστά για λογαριασμό
μιας ιαπωνικής εταιρείας, οπότε και έσπασαν τα πόδια σε 37 σκύλους.
·
Υπάρχουν και
άνθρωποι που έδωσαν την ζωή τους για να αποκτήσουν τα ζώα τα βασικά τους δικαιώματα
στην ζωή. Μια από αυτούς τους ανθρώπους
είναι η ακτιβίστρια Jill Phipps.
Τελειώνοντας θα ήθελα να σας πω την προσωπική
μου άποψη για το πώς ξεκίνησε ο σπισισμός και γιατί συνεχίζεται.
·
Όλες οι μορφές
ρατσισμού ξεκίνησαν από το καπιταλιστικό σύστημα και την αδυναμία του στην
εκμετάλλευση των μειονοτήτων και των χαμηλών τάξεων. Οι αδύναμοι πάντα είναι
αυτοί που θα δουλεύουν για τους δυνατούς όμως ποτέ δεν έγινε μια αρκετά μεγάλη
επανάσταση των ενωμένων αδύνατων έναντι σους λίγους δυνατούς. Ο φόβος της απώλειας
του σίγουρου μισθού, της σίγουρης ζωής, της σίγουρης τροφής μας έχει κάνει
έρμαια των καιρών.
·
Παρόλη την
γενική κατάσταση η ιδεολογία που μας μετατρέπει σε απολίτιστους και βάρβαρους
ξεκινάει από τις μικρές απλές μας συμπεριφορές. Ακόμα και το πώς θα συμπεριφερθούμε
σε ένα αδέσποτο, σε ένα χτυπημένο περιστέρι ή σε μια γάτα στο δρόμο δείχνει το
όριο που μπορεί να φτάσει το μυαλό μας και η αντίληψή μας. Η σωστή διαπαιδαγώγηση,
τα σωστά ερεθίσματα και φυσικά η εκπαίδευση είναι αυτά που θα βάλουν τα θεμέλια
για να μεγαλώσει ένας άνθρωπος με αρχές, ήθος και θάρρος ώστε να αντιμετωπίσει
την αδικία, την εκμετάλλευση και την κάθε μορφή βίας όπως και την κάθε
προσπάθεια των εξωτερικών παραγώγων να τον τιθασεύσουν σε ένα συγκεκριμένο
σύστημα.
·
Είμαστε
άνθρωποι και είμαστε ανώτεροι από τα ζώα γιατί έχουμε ανεπτυγμένη νοημοσύνη
όταν όμως η συμπεριφορά μας δεν εμπεριέχει στοιχεία ανθρωπιάς και λογικής όπως και
συναισθηματισμού δεν έχουμε καμιά απολύτως διαφορά από τα ζώα.
·
Μοιάζουμε τόσο
πολύ μαζί τους που έτσι και μπορέσουν ποτέ να εκδικηθούν για όλα όσα περνάνε
για χάρη μας θα μας αφανίσουν και το κακό για εμάς είναι ότι αυτά δεν μας χρειάζονται,
εμείς τα χρειαζόμαστε.
Μην κάνετε ότι δεν θέλετε να σας κάνουν
Μην ξεχνάτε ποτέ από πού προήρθατε
Η φύση είναι αυτή που μας γέννησε και εκεί θα
γυρίσουμε.
Δημοκρίτειο
Πανεπιστήμιο Θράκης
Τμήμα Δασολογίας
Διαχείρισης Περιβάλλοντος και Φυσικών Πόρων
Φρειδερίκη
Χαραλαμπίδου – Παπαθεμελή
ΑΜ:1434