Η τέχνη της συγχώρεσης

Αρκετές ήταν οι φορές που χρειάστηκε να ακούσουμε μια εξήγηση έτσι ώστε να μπορέσουμε να συγχωρέσουμε κάποιον που θεωρούμε ότι μας αδίκησε. Μια απλή συγνώμη δεν είναι ποτέ αρκετή για φτιάξει ότι μια πράξη ή μια φράση χάλασε. Αυτό που μας κάνει να αισθανόμαστε καλύτερα είναι η δικαιολόγηση και η μετάνοια που θεωρούμε πως μας οφείλει κάποιος έτσι ώστε να μπορέσουμε να τον θέσουμε και πάλι ενεργό στην ζωή μας. Κάπως πιο κακόβουλα θα έλεγε κάποιος πως αυτό που πραγματικά χρειαζόμαστε είναι το ενδιαφέρον των άλλων, να τους απειλούμε ότι δεν τους θέλουμε ξανά στην ζωή μας και αυτό να τους τρομοκρατεί, να τους κάνει να θέλουν απεγνωσμένα να μας κρατήσουν. Έτσι τους δημιουργούμε τύψεις, τους αναγκάζουμε να αναλύουν κάτι που έκαναν είτε λάθος είτε σωστό έτσι ώστε να μας βολεύει, να μας ζητήσουν να τους κρατήσουμε παρά το αμφίβολο του χαρακτήρα τους. Και εμείς όμως αντίστοιχα όταν πέφτουμε σε οποιοδήποτε λάθος το πρώτο πράγμα που κάνουμε είναι να ζητάμε συγνώμη και να θυμόμαστε όλους τους παράγοντες που μας έφτασαν σε εκείνο το σημείο για να τους χρησιμοποιήσουμε σαν άμυνα προς τις αποφάσεις μας, το γνωστό «δεν φταίω εγώ».

Έτσι φτάνουμε σε μια κατάσταση που μόνο ο χριστιανισμός θα μπορούσε να αποδεχτεί. Ότι είμαστε λάθος και τότε πρέπει οι γύρω μας να μας κρίνουν, να αποφασίσουν, να μας τιμωρήσουν, να μας απομακρύνουν ή να μας δεχτούν και πάλι. Όλα αυτά σε μια λέξη: να μας συγχωρέσουν. Ακούγεται τελείως λάθος αν έχετε πάρει σαν παράδειγμα έναν δολοφόνο, αλλά αν το έχετε κάνει αυτό μην συνεχίζεται να διαβάζεται ούτε μια λέξη ακόμα από αυτό το κείμενο. Ο άνθρωπος χρειάζεται τους άλλους ανθρώπους, επίσης χρειάζεται και την ικανοποίηση της επιθυμίας τους να αισθάνεται σημαντικός ανάμεσα στους υπόλοιπους, να αισθάνεται διαφορετικός, αναντικατάστατος. Ακόμα βέβαια ο άνθρωπος δεν έχει καταλάβει ότι ενώ δεν είναι αναντικατάστατος για την φύση, για τον πραγματικό λόγο δηλαδή που ήρθε στον πλανήτη, για τους υπόλοιπους ανθρώπους δίπλα του είναι όντως αναντικατάστατος. Όμως όχι πάντα θα θέλει να κατακτήσει αυτό που δεν έχει, ποτέ δεν θα αρκεστεί σε αυτά που έχει και ποτέ δεν θα δεχθεί να ισορροπήσει την σημαντικότητα της ζωής του με των άλλων. Νομίζω πως πλέον μπορούμε να αναφερθούμε ανοιχτά στον εγωισμό.

Οτιδήποτε και αν μας τύχει έχει μορφή κοινωνικής αναγκαιότητας, μιας και εκεί είναι που επικεντρώνουμε και αφιερώνουμε όλο μας το ενδιαφέρον και την ζωή. Παρόλα αυτά θεωρούμε πως οτιδήποτε είναι εκτός προγράμματος και δεν έχει προκύψει από σχεδιασμό είναι λανθασμένο, παρείσακτο και καταστροφικό. Δεν δεχόμαστε καμιά αλλαγή στην πορεία μας γιατί αυτή είναι που θα μας οδηγήσει στους καθορισμένους - χρόνια τώρα από τις κοινωνικές επιταγές - στόχους μας. Ίσως φταίμε και εμείς λίγο που δεν καθίσαμε να μιλήσουμε με τον εαυτό μας, που δεν προσδιορίσαμε τα συναισθήματα μας, που δεν αποδεχτήκαμε τις κλίσεις μας επειδή τις περισσότερες φορές έκλιναν στο άγνωστο. Χωρίς να ξέρουμε ότι αυτό είναι μας ταιριάζει κολλήσαμε σε συγκεκριμένα πρέπει και όλα αυτά τα πρέπει είναι πρέπει για να και όλα αυτά τα για να καταλήγουν στο ευτυχία. Πιστεύουμε ότι πρέπει να γίνει αυτό για να μπορέσουμε να πάρουμε αυτό και έτσι θα είμαστε ευτυχισμένοι. Μόνο που το γράφω όλο αυτό μου δημιουργείτε η ανάγκη να φωνάξω, να ουρλιάξω πως δεν θέλω να είμαι εδώ. Δεν θέλω να υπάρχουν αυτά που ζω, δεν θέλω να ξέρω ότι γίνονται όσα βλέπω. Να τος και ο δικός μου εγωισμός.

Κάπου χάθηκε το νόημα. Και το νόημα για τον καθένα μας είναι ένα πουλί που τραυματίστηκαν τα φτερά του αλλά και ένα κοπάδι φαλαινών που αποπροσανατολίστηκε από το σήμα κάποιου εμπορικού πλοίου και βρέθηκαν σε κάποια παραλία νεκρές και το πουλί βρέθηκε στο στομάχι κάποιας γάτας. Είναι τόσο περίπλοκο το νόημα όσο χρειάζεται για να μην το λύσει κανένας άνθρωπος σε κανέναν αιώνα. Κι όμως εμείς θα το αναλύσουμε, θα το τραγουδήσουμε, θα το κάνουμε πείραμα, θα το κάνουμε ακόμα και χάπι. Όλα για την ευτυχία. Περιμένουμε από τους άλλους να μας θεωρήσουν ανθρώπους επειδή νιώθουμε πράγματα αλλόκοτα για αυτούς, είμαστε τόσο απλοί όταν φερόμαστε περίεργα και όταν φερόμαστε απλά έρχεται επάνω μας όλη η ομορφιά του κόσμου. Δεν είναι η λογική που προσελκύει τον άνθρωπο να ακούσει αλλά το πάθος για το μάλλον, για το ίσως, για το μπορεί. Τελικά όμως καταλήγει στο βάθρο του σίγουρου ρόλου του, αυτού του βασιλιά της ανοσίας.

Τελειώνοντας, θα ήθελα να αναφέρω την υπέροχη τέχνη, εκείνη που ταλαντεύεται στους αιώνες, στους πολέμους, στις ιστορίες και στα παραμύθια, την τέχνη εκείνη που κάνει τους ανθρώπους να γίνονται για λίγο άνθρωποι, την τέχνη εκείνη που σε καμιά ηλικία δεν κάνει διακρίσεις, σε καμιά περίπτωση δεν έχει εξαίρεση, την τέχνη εκείνη που κανείς δεν ξέρει να δημιουργεί παρά μόνο να ικετεύει, την τέχνη της συγχώρεσης. Όλα μπορούν να ξεπεραστούν αφού δεν επηρεάζουν το μέλλον, δεν ξέρω τι ακριβώς πρέπει να αλλάξει ή να γίνει για να κατανοήσουμε κάποτε την ανόητη ηθική που μας δεσμεύει να κρίνουμε πράξεις και φράσεις, περιμέναμε πολύ καιρό κάποιοι από εμάς για να μας συγχωρήσουν και αργήσαμε και εμείς με την σειρά μας πολύ να συγχωρήσουμε κάποιους άλλους χωρίς να έχουμε ξεχωρίσει στο μυαλό μας ποιο ήταν το σωστό και ποιο το λάθος βαφτίσαμε τον εαυτό μας ανύπαρκτο θεό. Εκεί είναι το λάθος μας, για να γίνουμε θεοί πρέπει να χάσουμε τον εγωισμό.

Ποτέ τα μάτια μας δεν θα είναι αρκετά παρατηρητικά και ποτέ το μυαλό μας δεν θα μπορέσει να πετάξει πάνω από τους κανόνες αλλά αρκεί η προσπάθεια που κάνουμε να κατηγορήσουμε τον εαυτό μας για ότι δεν έκανε, κάπου εκεί θα βρούμε τις συγνώμες που ζητάμε και αυτές που πρέπει να δώσουμε χωρίς να είναι ανάγκη. Αν χρειάζονται κάποιοι την συγνώμη σας και την εξήγησή σας τότε δεν χρειάζεται και εσείς να μετανιώσετε για ότι κάνατε σε αυτούς.