Η τέχνη της συγχώρεσης

Αρκετές ήταν οι φορές που χρειάστηκε να ακούσουμε μια εξήγηση έτσι ώστε να μπορέσουμε να συγχωρέσουμε κάποιον που θεωρούμε ότι μας αδίκησε. Μια απλή συγνώμη δεν είναι ποτέ αρκετή για φτιάξει ότι μια πράξη ή μια φράση χάλασε. Αυτό που μας κάνει να αισθανόμαστε καλύτερα είναι η δικαιολόγηση και η μετάνοια που θεωρούμε πως μας οφείλει κάποιος έτσι ώστε να μπορέσουμε να τον θέσουμε και πάλι ενεργό στην ζωή μας. Κάπως πιο κακόβουλα θα έλεγε κάποιος πως αυτό που πραγματικά χρειαζόμαστε είναι το ενδιαφέρον των άλλων, να τους απειλούμε ότι δεν τους θέλουμε ξανά στην ζωή μας και αυτό να τους τρομοκρατεί, να τους κάνει να θέλουν απεγνωσμένα να μας κρατήσουν. Έτσι τους δημιουργούμε τύψεις, τους αναγκάζουμε να αναλύουν κάτι που έκαναν είτε λάθος είτε σωστό έτσι ώστε να μας βολεύει, να μας ζητήσουν να τους κρατήσουμε παρά το αμφίβολο του χαρακτήρα τους. Και εμείς όμως αντίστοιχα όταν πέφτουμε σε οποιοδήποτε λάθος το πρώτο πράγμα που κάνουμε είναι να ζητάμε συγνώμη και να θυμόμαστε όλους τους παράγοντες που μας έφτασαν σε εκείνο το σημείο για να τους χρησιμοποιήσουμε σαν άμυνα προς τις αποφάσεις μας, το γνωστό «δεν φταίω εγώ».

Έτσι φτάνουμε σε μια κατάσταση που μόνο ο χριστιανισμός θα μπορούσε να αποδεχτεί. Ότι είμαστε λάθος και τότε πρέπει οι γύρω μας να μας κρίνουν, να αποφασίσουν, να μας τιμωρήσουν, να μας απομακρύνουν ή να μας δεχτούν και πάλι. Όλα αυτά σε μια λέξη: να μας συγχωρέσουν. Ακούγεται τελείως λάθος αν έχετε πάρει σαν παράδειγμα έναν δολοφόνο, αλλά αν το έχετε κάνει αυτό μην συνεχίζεται να διαβάζεται ούτε μια λέξη ακόμα από αυτό το κείμενο. Ο άνθρωπος χρειάζεται τους άλλους ανθρώπους, επίσης χρειάζεται και την ικανοποίηση της επιθυμίας τους να αισθάνεται σημαντικός ανάμεσα στους υπόλοιπους, να αισθάνεται διαφορετικός, αναντικατάστατος. Ακόμα βέβαια ο άνθρωπος δεν έχει καταλάβει ότι ενώ δεν είναι αναντικατάστατος για την φύση, για τον πραγματικό λόγο δηλαδή που ήρθε στον πλανήτη, για τους υπόλοιπους ανθρώπους δίπλα του είναι όντως αναντικατάστατος. Όμως όχι πάντα θα θέλει να κατακτήσει αυτό που δεν έχει, ποτέ δεν θα αρκεστεί σε αυτά που έχει και ποτέ δεν θα δεχθεί να ισορροπήσει την σημαντικότητα της ζωής του με των άλλων. Νομίζω πως πλέον μπορούμε να αναφερθούμε ανοιχτά στον εγωισμό.

Οτιδήποτε και αν μας τύχει έχει μορφή κοινωνικής αναγκαιότητας, μιας και εκεί είναι που επικεντρώνουμε και αφιερώνουμε όλο μας το ενδιαφέρον και την ζωή. Παρόλα αυτά θεωρούμε πως οτιδήποτε είναι εκτός προγράμματος και δεν έχει προκύψει από σχεδιασμό είναι λανθασμένο, παρείσακτο και καταστροφικό. Δεν δεχόμαστε καμιά αλλαγή στην πορεία μας γιατί αυτή είναι που θα μας οδηγήσει στους καθορισμένους - χρόνια τώρα από τις κοινωνικές επιταγές - στόχους μας. Ίσως φταίμε και εμείς λίγο που δεν καθίσαμε να μιλήσουμε με τον εαυτό μας, που δεν προσδιορίσαμε τα συναισθήματα μας, που δεν αποδεχτήκαμε τις κλίσεις μας επειδή τις περισσότερες φορές έκλιναν στο άγνωστο. Χωρίς να ξέρουμε ότι αυτό είναι μας ταιριάζει κολλήσαμε σε συγκεκριμένα πρέπει και όλα αυτά τα πρέπει είναι πρέπει για να και όλα αυτά τα για να καταλήγουν στο ευτυχία. Πιστεύουμε ότι πρέπει να γίνει αυτό για να μπορέσουμε να πάρουμε αυτό και έτσι θα είμαστε ευτυχισμένοι. Μόνο που το γράφω όλο αυτό μου δημιουργείτε η ανάγκη να φωνάξω, να ουρλιάξω πως δεν θέλω να είμαι εδώ. Δεν θέλω να υπάρχουν αυτά που ζω, δεν θέλω να ξέρω ότι γίνονται όσα βλέπω. Να τος και ο δικός μου εγωισμός.

Κάπου χάθηκε το νόημα. Και το νόημα για τον καθένα μας είναι ένα πουλί που τραυματίστηκαν τα φτερά του αλλά και ένα κοπάδι φαλαινών που αποπροσανατολίστηκε από το σήμα κάποιου εμπορικού πλοίου και βρέθηκαν σε κάποια παραλία νεκρές και το πουλί βρέθηκε στο στομάχι κάποιας γάτας. Είναι τόσο περίπλοκο το νόημα όσο χρειάζεται για να μην το λύσει κανένας άνθρωπος σε κανέναν αιώνα. Κι όμως εμείς θα το αναλύσουμε, θα το τραγουδήσουμε, θα το κάνουμε πείραμα, θα το κάνουμε ακόμα και χάπι. Όλα για την ευτυχία. Περιμένουμε από τους άλλους να μας θεωρήσουν ανθρώπους επειδή νιώθουμε πράγματα αλλόκοτα για αυτούς, είμαστε τόσο απλοί όταν φερόμαστε περίεργα και όταν φερόμαστε απλά έρχεται επάνω μας όλη η ομορφιά του κόσμου. Δεν είναι η λογική που προσελκύει τον άνθρωπο να ακούσει αλλά το πάθος για το μάλλον, για το ίσως, για το μπορεί. Τελικά όμως καταλήγει στο βάθρο του σίγουρου ρόλου του, αυτού του βασιλιά της ανοσίας.

Τελειώνοντας, θα ήθελα να αναφέρω την υπέροχη τέχνη, εκείνη που ταλαντεύεται στους αιώνες, στους πολέμους, στις ιστορίες και στα παραμύθια, την τέχνη εκείνη που κάνει τους ανθρώπους να γίνονται για λίγο άνθρωποι, την τέχνη εκείνη που σε καμιά ηλικία δεν κάνει διακρίσεις, σε καμιά περίπτωση δεν έχει εξαίρεση, την τέχνη εκείνη που κανείς δεν ξέρει να δημιουργεί παρά μόνο να ικετεύει, την τέχνη της συγχώρεσης. Όλα μπορούν να ξεπεραστούν αφού δεν επηρεάζουν το μέλλον, δεν ξέρω τι ακριβώς πρέπει να αλλάξει ή να γίνει για να κατανοήσουμε κάποτε την ανόητη ηθική που μας δεσμεύει να κρίνουμε πράξεις και φράσεις, περιμέναμε πολύ καιρό κάποιοι από εμάς για να μας συγχωρήσουν και αργήσαμε και εμείς με την σειρά μας πολύ να συγχωρήσουμε κάποιους άλλους χωρίς να έχουμε ξεχωρίσει στο μυαλό μας ποιο ήταν το σωστό και ποιο το λάθος βαφτίσαμε τον εαυτό μας ανύπαρκτο θεό. Εκεί είναι το λάθος μας, για να γίνουμε θεοί πρέπει να χάσουμε τον εγωισμό.

Ποτέ τα μάτια μας δεν θα είναι αρκετά παρατηρητικά και ποτέ το μυαλό μας δεν θα μπορέσει να πετάξει πάνω από τους κανόνες αλλά αρκεί η προσπάθεια που κάνουμε να κατηγορήσουμε τον εαυτό μας για ότι δεν έκανε, κάπου εκεί θα βρούμε τις συγνώμες που ζητάμε και αυτές που πρέπει να δώσουμε χωρίς να είναι ανάγκη. Αν χρειάζονται κάποιοι την συγνώμη σας και την εξήγησή σας τότε δεν χρειάζεται και εσείς να μετανιώσετε για ότι κάνατε σε αυτούς.

Μονόλογοι vol.1

Διαισθάνεσαι μερικές φορές την απουσία συναισθημάτων αλλά ο τόνος της φωνής δεν σταματάει να έχει μια γλυκιά μελωδία σε ότι σκέφτεται.  Δεν έφυγε τίποτα, δεν ξεχάστηκε τίποτα αλλά κάτι δεν υπάρχει πλέον στην ατμόσφαιρα. Είναι η ανάγκη εκείνη που σε ελκύει συνεχώς να είσαι ασφαλείς με τα δεδομένα συναισθήματα. Άδειασε η ψυχή από την υπομονή και δεν υπάρχουν δείγματα ελπίδας αλλά η ασφάλεια που νιώθεις σε εκείνες τις καταστάσεις δεν συγκρίνεται με καμία υπόσχεση. Πώς να αφήσεις τα κομμάτια σου να φύγουν, πώς να τα μάθεις να μην αγαπάνε στιγμές; Τίποτα άλλο δεν σε κρατάει παρά μόνο το γέλιο, η χαρά, η προσμονή και άλλα τόσα που δεν θυμάσαι πια, άλλα το χειρότερο είναι ότι δεν σου έρχονται και πάλι στην επιφάνεια. Κάπου εκεί φοβάσαι νομίζεις πως δεν έχεις κάτι να προσφέρεις ενώ την ώρα που το σκέφτεσαι προσφέρεις το μυαλό σου. Χωρίς άμυνες μόνο εξομολογητικές επιθέσεις που αφορούν την κάθε σου μέρα χωρίς να υπάρχει πρέπει κάτι μέσα σου σε τραβάει να πρέπει με το ζόρι. Ξέρεις γιατί απογοητεύεσαι; Γιατί μετά δεν γελάς, δεν χαίρεσαι. Ήθελες όντως να είσαι εκεί όσο και αν δεν θέλεις να το δεχτείς πόσο αντέχεις να επιμένεις να είσαι εκεί όταν δεν είναι όσοι είχαν υποχρέωση να είναι; Σκέφτηκες ποτέ ότι στις δυσκολότερες στιγμές που θυμάσαι είχες με την σκέψη σου μονάχα τα απαραίτητα για να ξεπεράσεις ότι σε ταλάνισε; Ενώ θυμήσου τις φορές που σε χρειάστηκαν για να ξεπεράσουν τις πιο εύκολες για σένα περιπτώσεις. Αντιλαμβάνεσαι ότι είσαι λάθος σε όλα τα άλλα εκτός από αυτό, μα εκεί είναι που είσαι ακόμα περισσότερο λάθος. Αφού αντέχεις, αφού επιμένεις, αφού είσαι εκεί γιατί πάλι το πρέπει να καταβάλει  όλη σου την ύπαρξη με την λέξη αυτή που επινόησαν άλλοι και την χρησιμοποιούν άλλοι για να χαρακτηρίσουν την δική σου ζωή, τις δικές σου επιλογές. Αλήθεια εσύ ξέρεις πόσο λάθος είσαι που νομίζεις ότι υπάρχει το λάθος; Σε ποια από όλες τις πραγματικότητες έχεις επιλέξει τελικά να κλείσεις τα μάτια; Να ένα πρέπει, να αποφασίσεις πρέπει. Ειδάλλως δεν θα επιτύχεις ποτέ τους ουτοπικούς σου στόχους. Τι σου λέω όμως τώρα, οι στόχοι σου, τι ξέρω εγώ για τους στόχους σου θα μου πεις, και θα σου απαντήσω. Όλοι οι στόχοι είναι ίδιοι. Γιατί γίνονται από ίδιους ανθρώπους. Γιατί οι άνθρωποι έχουν τις ίδιες ανασφάλειες. Γιατί οι ανασφάλειες είναι φόβοι. Γιατί οι φόβοι εξουσιάζουν τα όνειρα. Γιατί μέσα από τα όνειρα γεννιούνται στόχοι. Εκεί που πηγαίνεις δεν είναι το δικό σου μονοπάτι, έχουν κάνει τα βήματα τους άνθρωποι σαν εσένα ή περίπου σαν εσένα. Αν άφηνες λιγάκι την ψυχή σου να χρωματίσει τους τοίχους του δωματίου όταν κάθεσαι μόνος θα έβλεπες σκιές που θα έμοιαζαν με όσους είναι εκεί για σένα. Δεν θα ήταν ζωγραφισμένοι με μολύβι αλλά με όλα τα λείπεις της ψυχής σου, θα είχαν ότι χρώμα μάτια και μαλλιά ήθελες, όμως θα ήταν οι πραγματικά δικοί σου. Ξέρεις ποιοι είναι οι δικοί σου έτσι; Είναι όσοι φοβάσαι να εμπιστευτείς, όσοι σου δίνουν μόνο τις αγκαλιές που πραγματικά χρειάζεσαι και την στήριξη που σε κρατάει για μήνες, χρόνια. Έτσι αντέχεις και εσύ και συνεχίζεις να νομίζεις ότι υπάρχεις, από το λίγο εκείνο δημιουργείς εσύ τον παράδεισο σου, κάπου εκεί είναι όλοι οι στόχοι σου, στην δική σου οπτική της εποχής μας, η δική σου αλήθεια, οι δικοί σου κανόνες, η δική σου ζωή…

Ξεπεσμένος ο ρομαντισμός

Στην αναζήτησή μας, δεν γνωρίζουμε τι είναι αυτό που μας ταιριάζει αλλά έχουμε στο νου μας όλες τις άσχημες στιγμές σαν απαγορευτικό. Ξεχωρίζουμε τους ανθρώπους από το κατά πόσο είναι ικανοί να μας πληγώσουν καταλήγοντας να παραγκωνίζουμε εντελώς αυτούς που ίσως μας έφερναν τον εαυτό μας μέσα από την ομοιότητα των χαρακτήρων μας. Ακολουθούμε τα ίδια στερεότυπα που ακολουθούν οι άνθρωποι αιώνες τώρα, ανεξαρτήτως θρησκείας, κοινωνικής τάξης και επαγγέλματος μην αφήνοντας την προσωπική μας βούληση να δημιουργήσει κανόνες, κανόνες που να ταιριάζουν με την δική μας ιδιοσυγκρασία. Βάζουμε τα όρια αυτά στον εαυτό μας επειδή τα έβαλαν άλλοι στους δικούς τους εαυτούς, έχουμε και τους φίλους να μας θυμίζουν ότι ήμαστε λάθος και δεν πορευόμαστε σωστά στην ζωή μας, το μεγαλύτερο πλεονέκτημα είναι πως όλα αυτά που εμείς ζητάμε, ψάχνουμε και δοκιμάζουμε οι άλλοι, οι σωστοί, οι απ έξω θα τα παρεξηγήσουν, θα τα σχολιάσουν και θα μας κρίνουν ανελέητα. Χτίζουμε δηλαδή εμείς την εικόνα μας με βάση τι θα μπορούσαν να πουν όσοι δεν ξέρουν τι είμαστε. Συνήθως είμαστε οι χειρότεροι τους εφιάλτες.

Θεωρούμαστε εύκολοι άνθρωποι. Αλλά ποτέ δεν θα μάθουμε ποιος τους είπε ότι μας έκανε τόσο εύκολα κουμάντο. Αυτό είναι το σημείο που διαφέρουμε από τους άλλους αχόρταγους ανθρώπους. Δεν υπολογίζουμε όντως την κοινωνική απαξίωση αλλά συμμορφωνόμαστε άμεσα με την ανθρώπινη φύση. Οι άνθρωποι δεν πρέπει να κρατάνε τα πάθη και τα λάθη τους μέσα σε ένα γυάλινο κουτί και από έξω να κρεμάνε ταπετσαρίες με εκκλησίες και μακριές φούστες. Ποτέ φυσικά δεν θα θέλαμε για τον εαυτό μας μια τέτοια συνεχή πορεία αλλά μέχρι να φτάσουμε εκεί που επιθυμούμε θέλουμε να μπορούμε να δοκιμάζουμε, να κολλάμε τα σπασμένα κομμάτια μας, ποιος ξέρει που μπορεί να ταιριάζει. Πολλές φορές έγινε αυτό το λάθος, ποτέ δεν ταιριάζεις εκεί που είσαι για πολύ καιρό, τις περισσότερες φορές ταιριάζεις εκεί που δεν μπορείς να είσαι, εκεί που δεν ταιριάζεις στον άλλον, εκεί που δεν σε θέλουν οι συνθήκες. Άρα ξέρεις που είσαι και δεν μπορείς θα έλεγε κάποιος, αλλά προ είπαμε ότι δεν ξέρεις ποτέ για πού είσαι και πότε θα είσαι ή αν θα είσαι στην τελική.

Περί αγάπης, ξέρουμε πολύ καλά να αγαπάμε, ξέρουμε πολύ καλά να νοιαζόμαστε αλλά δεν μπορούμε να μοιραστούμε ένα τέτοιο συναίσθημα με μόνο ένα άτομο, πως μπορεί ένα τόσο κοινωνικό όν με τόσα όμοια είδη δίπλα του να αποφασίσει να αγαπάει και να νοιάζεται μόνο ένα από όλα αυτά. Κατηγορίες δεν υφίστανται, δεν μου αρέσουν αυτές οι δικαιολογίες, δεν χωρίζουμε τους ανθρώπους σε κατηγορίες όπως δεν χωρίζουμε και τα συναισθήματα. Αποδεχόμαστε το παρελθόν του καθένα και τις επιλογές τους γιατί δεν ξέρουμε πως έφτασε στο σημείο να κάνει τις αυτές επιλογές. Δεν κρίνουμε με βάση τους άλλους αλλά με βάση τα δικά μας στάνταρτ για να μην χρειαστεί να παρεξηγηθεί κανείς τριγύρω μας. Η σύγκριση, πώς μπορείτε να συγκρίνετε ανθρώπους αλήθεια σκεφτήκατε ποτέ πως είμαστε διαφορετικοί και δεν μπορεί κανείς να έχει άποψη επάνω στις λειτουργίες της φύσης και των αποτελεσμάτων της γιατί έτσι πρέπει να αντιδρούμε σε κάθε τι που δεν μας ολοκληρώνει την αισθητική, κάπου υπάρχει κάποιος που του ολοκληρώνει την αισθητική αυτό που εμάς μας απομακρύνει.

Ίσως να μην πρέπει να βλέπουμε ρομαντικές ταινίες αλλά η ουσία της αγάπης δεν είναι μέσα στους ηρωισμούς, στον ρομαντισμό, στην τέχνη, στην ζήλια αλλά ούτε και μέσα στην καθημερινότητα και στην συνήθεια. Την πραγματική αγάπη πάντοτε πίστευα ότι μπορούμε να την βρούμε στο πιο άγνωστο βλέμμα μέχρι και στο πιο ανύπαρκτο χαμόγελο ενός γνωστού. Εκεί χάνουμε την ουσία, δεν αφήνουμε το απλό να μας συνεπάρει για να μην πληγωθούμε ενώ περιμένουμε και εκδηλωνόμαστε δημόσια για να δείξουμε την ευχαρίστηση μας και την ευτυχία μας. Κι όμως είναι τόσο καλά κρυμμένη η ευτυχία που δεν αρκεί ούτε μία μέρα ούτε ένας χρόνος ούτε ένας αιώνας για να αποκαλυφθεί, κάπου ανάμεσα στο κλικ των ματιών μας είναι η ευτυχία που αν δεν συνδεθεί με το πάθος, αν δεν προκύψει από νεύρα και δεν συνεχιστεί με το πιο φρέσκο χαμόγελο κάθε φορά που αισθανόμαστε την ασφάλεια της ψυχής μας στις εκφράσεις του άλλου δεν θα έχει ποτέ καλό αποτέλεσμα.

Δεν είμαι υπέρ του ρομαντισμού αλλά δεν είμαι και πιόνι του ρεαλισμού.

Θεωρώ πως κάθε μορφή έκφρασης κρύβει ανασφάλεια.

Μέσα από την δυναμική έκφραση όμως πηγάζει η πραγματική τέχνη.

Άρα η αγάπη οδηγεί στην τέχνη.

Οπότε είναι μέσο για να κινηθεί ο ρομαντισμός.

Το μέσο και η αιτία διαφέρουν εννοιολογικά στην περίπτωση αυτή, η απελευθέρωση  πάλι από κάθε μορφής φόβο για τον περίγυρο καθώς η αναζήτηση και το κυνήγι αυτών που θεωρούμε συνεννοήσιμων δεν είναι κάτι λανθασμένο ούτε μας κατατάσσει στους εύκολους, αυτοί είστε εσείς που είχατε το θράσος να νομίζετε πως θέλουμε κάτι από τον χαρακτήρα σας. Θα το ξανά αναφέρω αν και το έχω κάνει σαφές αρκετές φορές, η αναζήτηση της Ινδίας έφερε στο φως την μεγάλη Αμερική οπότε αν δεν βρούμε την Αμερική μας για να επενδύσουμε σε αυτήν δυστυχώς θα ονομαστούν πολλές νησίδες σταθμοί μέχρι να αξιολογηθεί η αξία του τελικού στόχου-σκοπού. Υπεράνω του καλού και του κακού όπως συμβούλεψε ο Νίτσε υπάρχουν μονοπάτια που θα οδηγήσουν την πιο ήσυχη ψυχή μέχρι και την πιο άτακτη στον ύστατο προορισμό, στην ισορροπία του εγώ και του άλλου, πάντα κάτι λείπει από τις μεγάλες περιπέτειες, όταν δεν το αντιλαμβανόμαστε πληγώνουμε άλλους αλλά το κυριότερο είναι ότι αφήνουμε τον εαυτό μας μισό και φυλακισμένο σε πρέπει, δεν πρέπει, όχι, μη και δεν. Λες και έχουμε πολλές ζωές ακόμα να ζήσουμε και χρόνια να σκορπίσουμε τώρα είναι που αποφασίζουμε αν θα ακολουθήσουμε τον δρόμο της φύσης ή του δυτικού πολιτισμού που θέλει την φύση στο κρυφό παρασκήνιο και τους εγκληματίες της ψυχρής λογικής στο πρώτο πλάνο της πράξης.

Τα εμπόδια εκείνα

Καθώς οδηγούμαστε μέρα με την μέρα από την ανώτερη εκείνη δύναμη που ονομάζεται συνθήκες διαβίωσης σε όλο και πιο εύκολους δρόμους προς την ευτυχία, ξεχνάμε το ρητό εκείνο που θέλει το καλό να είναι δυσεύρετο. Πόσο μάλλον στην δική μας παρακμάζουσα ηθικά και υλικά εποχή. Δεν θεωρούμε την αναμονή καλό σημάδι οπότε υποκύπτουμε σε  δολοπλόκους τρόπους απόκτησης αυτού που θέλουμε και στην χειρότερη των περιπτώσεων τα παρατάμε για να προσπαθήσουμε στα πιο εύκολα. Λόγο λοιπόν της όλης κατάστασης που έχουμε στην διάθεση μας αυτήν την χρονική περίοδο μπορούμε να απολαύσουμε πολλά που έχουν μικρή και εφήμερη δόση ευτυχίας. Η αξία ενός αντικειμένου μειώνεται όταν έχει την ικανότητα να χρησιμοποιείτε από το πλήθος (Νίτσε). Πέραν από τις ανέσεις που έχουν εδραιωθεί στην ζωή μας υπάρχει και το παρασκήνιο όπου μια άλλη όψη της καθημερινής μας παραπλάνησης από την πραγματική ευτυχία εξελίσσετε.

Το σταθερό θεμέλιο που είναι υπεύθυνο για την απομάκρυνση  της ευτυχίας είναι τα εμπόδια που θέτουμε οι ίδιοι στον εαυτό μας.

Σκεπτόμενοι την απλότητα της ζωής και την ευκολία των αποφάσεων καταλήγουμε να θεωρούμε την αμφιβολία και το δίλημμα αρνητικές μεταβλητές που δεν έχουν χώρο στην δική μας εξίσωση της ζωής. Δημιουργήσαμε ένα λανθασμένο ιδεώδη το οποίο ειρωνικά θέλουμε να καταλήγει στο καλύτερο μονοπάτι χωρίς να αφήνει την σιγουριά του κεντρικού δρόμου. Συμπεραίνουμε αυθόρμητα πως ότι εμπόδιο συναντάμε είναι για να μας στερήσει την ευτυχία καθώς ευτυχία ονομάσαμε τα πιο ανούσια συναισθήματα. Όλη η διαδικασία μας οδηγεί στον φόβο. Τα ρίσκα έχουν εξαφανιστεί και οι μεγάλες αποφάσεις εκλείπουν. Αποφεύγουμε τελικά τα εμπόδια γιατί ειμαστε αδύναμοι να αντιμετωπίσουμε την πραγματική μας ευτυχία και τις θυσίες που πρέπει να κάνουμε για αυτήν. Τα πιο έντονα συναισθήματα πηγάζουν από τα βουνά της ανάμνησης και όχι από της λήθης.

Ίσως έτσι έπρεπε να γίνει, ίσως τα δεδομένα αυτά να είναι επιτακτική ανάγκη της κοινωνίας και εμείς σαν πιστοί του πολιτισμού και σκλάβοι της τεχνολογίας να ακολουθούμε. Όμως εμάς τους ανθρώπους τίποτα δεν μας σταματά από το να αποκτήσουμε αυτό που θέλουμε είτε με τα εμπόδια είτε χωρίς αυτά έχουμε το θάρρος και το θράσος να κυνηγήσουμε σαν πεινασμένοι λύκοι ακόμα και την πιο μικρή λεπτομέρεια που θέλουμε στην ζωή μας για να νιώσουμε απλώς άνθρωποι σε κάθε κύτταρο μας. Τα εμπόδια που συναντάμε δεν είναι ούτε καλά ούτε κακά αλλά καταλήγουν άμεσα στο κομμάτι εκείνο που μας ταιριάζει και μας δείχνει την συνέχεια του έργου της ζωής μας.

Όταν φτάνουμε μπροστά σε ένα εμπόδιο και το αναγνωρίζουμε σαν κακή και δυσάρεστη κατάσταση για να δικαιολογήσουμε την αδυναμία μας να επιβληθούμε της διάταξης των πραγμάτων και να ελευθερώσουμε την βούληση της ψυχής μας καθώς και γιατί ψάχνουμε πάντα τρόπους για να κοπάσουμε τους φόβους μας.